Goldband: Ile Czekać na Gładź po Tynkowaniu?

Redakcja 2025-04-19 05:00 / Aktualizacja: 2025-07-30 09:17:30 | Udostępnij:

Kiedy położyć gładź na tynku Goldband? Czy czekanie to klucz do sukcesu, czy tylko niepotrzebna strata czasu? Jak długo właściwie powinien schnąć ten popularny u budowlańców tynk gipsowy przed kolejnym etapem prac? Czy pośpiech jest tu faktycznie złym doradcą, a może istnieją tajne sposoby na przyspieszenie tego procesu bez szkody dla finalnego efektu? Jakie niespodzianki czyhają na naszą cierpliwość, gdy decydujemy się na grubsze warstwy Goldbandu, i czy zawsze opłaca się zlecić to zadanie fachowcom? Odpowiedź na te pytania kryje się w szczegółach, a my jesteśmy tutaj, by je dla Ciebie odkryć.

Goldband po jakim czasie gładź

Analizując proces nakładania gładzi na tynk Goldband, napotykamy na kilka kluczowych zmiennych, które decydują o powodzeniu całego przedsięwzięcia. Czynniki te obejmują nie tylko czas schnięcia samego Goldbandu, ale także precyzyjne przygotowanie podłoża oraz optymalne warunki panujące w pomieszczeniu. Poniższa tabela przedstawia syntetyczne dane dotyczące podstawowych parametrów, które warto mieć na uwadze:

Parametr Wartość orientacyjna Znaczenie
Grubość warstwy Goldband 10-30 mm Wpływa na czas niezbędny do wyschnięcia.
Temperatura otoczenia 18-22°C Optymalne warunki przyspieszają schnięcie.
Wilgotność powietrza < 70% Zbyt wysoka wilgotność znacząco wydłuża czas schnięcia.
Przewidywany czas schnięcia tynku 24-72 godziny / na cm grubości Minimalny czas, po którym można przejść do dalszych prac.
Stopień związania tynku Twardość, brak "masłowej" konsystencji Kryterium decydujące o gotowości do gładziowania.
Grubość warstwy gładzi do 3 mm na raz Zalecana maksymalna grubość jednorazowej aplikacji.

Jak widać, cierpliwość jest cnotą, która w budowlance zwraca się wielokrotnie. Czas schnięcia tynku Goldband to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim trwałości i jakości finalnego wykończenia. Zbyt wczesne nałożenie gładzi może prowadzić do pęknięć, łuszczenia się farby, a nawet problemów z przyczepnością kolejnych warstw wykończeniowych. Ale spokojnie, nie będziemy Cię teraz zamęczać suchymi danymi. Skupimy się na praktycznych aspektach i rozwiejemy wszelkie wątpliwości, które mogą się pojawić na każdym etapie prac.

Jak Długo Czekać na Wyschnięcie Tynku Goldband Przed Gładziowaniem?

Określenie, ile dokładnie czasu należy odczekać na wyschnięcie tynku Goldband przed nałożeniem pierwszej warstwy gładzi, nie jest prostą odpowiedzią typu "tyle i tyle". To raczej proces, który zależy od kilku kluczowych czynników, niczym pogoda w kwietniu – potrafi zaskoczyć. Podstawowa zasada brzmi: poczekaj, aż tynk będzie naprawdę gotowy. A jak to rozpoznać? Po tym, że nie jest już "masłowaty", ale daje wyraźny opór przy delikatnym naciśnięciu paznokciem, i przede wszystkim – jest jednolity w kolorze, bez ciemniejszych smug, które świadczą o wciąż obecnej wilgoci. Generalnie można przyjąć, że przy optymalnych warunkach temperatura i wilgotność), jedna warstwa Goldbandu grubości około 1-2 cm potrzebuje minimum 24 godzin na wstępne związanie i przygotowanie do dalszych prac. Jednakże, profesjonaliści często zalecają, aby dla pewności i uzyskania najlepszych rezultatów, poczekać nawet 48 do 72 godzin, zwłaszcza gdy warstwa jest grubsza lub gdy wilgotność w pomieszczeniu jest podwyższona.

Zobacz także: Jak położyć gładź na baranka – krok po kroku

Jeśli pracujesz w warunkach mniej idealnych – na przykład gdy jest chłodniej lub bardziej wilgotno – czas ten może się znacząco wydłużyć. Nie śpiesz się z tą pierwszą warstwą gładzi. Pomyśl o tym jak o przygotowaniu gruntu pod sadzenie roślin; im lepiej przygotowane podłoże, tym zdrowszy i piękniejszy będzie plon. Goldband, dzięki swojej plastyczności i dobrej przyczepności, jest fantastycznym materiałem do ręcznego tynkowania, ale wymaga odpowiedniego traktowania. Zaufaj swoim zmysłom i dotykowi – dobrze wyschnięty tynk da Ci pewność, że nie zepsujesz swojej pracy.

Warto pamiętać, że samo wyczucie twardości to nie wszystko. Czasami tynk może wydawać się suchy na powierzchni, ale w głębszych warstwach może wciąż kryć wilgoć. Dlatego właśnie zaleca się taki dłuższy okres oczekiwania. To inwestycja w przyszłość Twoich ścian, która zapobiegnie wszelkim nieprzyjemnym niespodziankom w postaci pęknięć czy odpadającej farby w przyszłości. Szanuj ten czas, a Goldband odwdzięczy Ci się idealnie gładką i trwałą powierzchnią.

Czas Schnięcia Goldband a Kolejne Warstwy Gładzi

Po nałożeniu pierwszej, cienkiej warstwy gładzi na nasz wyschnięty już Goldband, pojawia się kolejne pytanie: ile czasu minąć powinno zanim nałożymy drugą, docelową warstwę? Tutaj również cierpliwość jest kluczem do sukcesu. Czas schnięcia kolejnych warstw gładzi jest zazwyczaj krótszy niż tynku bazowego, ale nadal wymaga uwagi. Generalna zasada mówi, że pierwsza warstwa gładzi, mająca zazwyczaj grubość około 1-2 mm, powinna przeschnąć na tyle, aby nie ulegać pod wpływem kolejnego narzędzia. Oznacza to, że nie powinna być już "mokra" czy "mazista". Zazwyczaj można ją delikatnie zetrzeć papierem ściernym, co jest dobrym znakiem.

Zobacz także: Usuwanie gładzi ze ściany: szybki poradnik

Optymalny czas oczekiwania między kolejnymi warstwami gładzi to zwykle od kilku do kilkunastu godzin. Zależy to od grubości nakładanej warstwy gładzi, temperatury i wilgotności w pomieszczeniu. Na szczęście, gładzie gipsowe, takie jak te przeznaczone do stosowania na tynkach gipsowych, charakteryzują się relatywnie szybkim schnięciem. Jeśli pracujesz w warunkach, gdzie temperatura wynosi około 20°C, a wilgotność nie przekracza 60%, druga warstwa może być nałożona już po około 4-6 godzinach od nałożenia pierwszej. Pamiętaj jednak, że wszelkie ciemniejsze miejsca na powierzchni gładzi świadczą o wciąż obecnej wilgoci.

Kolejny ważny aspekt to przygotowanie podłoża przed nałożeniem każdej kolejnej warstwy. Po wyschnięciu pierwszej warstwy gładzi, delikatnie ją przeszlifuj, usuwając wszelkie nierówności czy zaciekłości. Następnie dokładnie odpyl powierzchnię. Tylko czyste i odpowiednio przygotowane podłoże zagwarantuje, że kolejne warstwy gładzi będą idealnie przylegać i zapewnią docelowo gładką, jednolitą powierzchnię. Zawsze warto dać gładzi trochę "oddechu" przed nakładaniem następnej warstwy, to zaprocentuje świetnym efektem końcowym.

Ile Warstw Gładzi Można Nanieść na Goldband?

To, ile warstw gładzi można bezpiecznie nanieść na tynk Goldband, zależy od kilku czynników, ale przede wszystkim od oczekiwanego efektu końcowego i stanu przygotowania samej ściany. W większości przypadków, aby uzyskać idealnie gładką powierzchnię, wystarczą dwie lub maksymalnie trzy cienkie warstwy gładzi. Tynk Goldband sam w sobie tworzy bardzo dobre podłoże, które jest zazwyczaj na tyle równe, że nie wymaga grubych nawarstwień gładzi. Grubość każdej pojedynczej warstwy gładzi nie powinna przekraczać zazwyczaj 2-3 mm, aby zapewnić jej prawidłowe wiązanie i uniknąć pęknięć.

Jeśli tynk Goldband został położony bardzo równo i bez większych nierówności, jedna, dobrze wykonana warstwa gładzi może być w zupełności wystarczająca. Potem wystarczy delikatne szlifowanie i gotowe do malowania. Jednakże, jeśli chcemy uzyskać absolutnie idealną, lustrzaną powierzchnię, lub jeśli na tynku pojawiły się drobne niedoskonałości, dwie warstwy gładzi będą optymalnym rozwiązaniem. Druga warstwa "domyka" wszelkie mikropęknięcia i nierówności po pierwszej aplikacji, a delikatne szlifowanie między warstwami zapewnia idealną przyczepność.

W rzadkich przypadkach, gdy mamy do czynienia z bardzo specyficznymi wymaganiami co do jakości powierzchni lub gdy pierwotny tynk wymagał większych korekt, można rozważyć nałożenie trzeciej warstwy gładzi. Należy jednak pamiętać, że każda kolejna warstwa to dodatkowa praca i czas. Kluczem jest tutaj obserwacja i dobre przygotowanie podłoża. Zbyt grube warstwy gładzi mogą prowadzić do problemów z przyczepnością i powstawania naprężeń, dlatego zawsze lepiej postawić na kilka cienkich aplikacji niż jedną grubą.

Optymalny Czas Między Warstwami Gładzi na Tynku Goldband

Optymalny czas pomiędzy nakładaniem kolejnych warstw gładzi na tynk Goldband jest kluczowy dla uzyskania idealnie gładkiej i trwałej powierzchni. Nie ma tu jednej magicznej liczby, która pasuje do każdej sytuacji, ponieważ podobnie jak w przypadku schnięcia tynku Goldband, wpływa na niego szereg czynników. Jednakże zazwyczaj, jeśli warunki w pomieszczeniu są sprzyjające (temperatura około 20°C, umiarkowana wilgotność), można nałożyć kolejną warstwę gładzi po około 4 do 8 godzinach od poprzedniej. Warto jednak zawsze upewnić się, że poprzednia warstwa jest już odpowiednio "związana", to znaczy nie jest już mokra i nie ugina się pod naciskiem narzędzia.

Zbyt szybkie nałożenie gładzi na jeszcze niedostatecznie wyschniętą poprzednią warstwę może prowadzić do problemów z przyczepnością, powstawania pęknięć, a także trudności w osiągnięciu idealnie gładkiej powierzchni po szlifowaniu. Z drugiej strony, czekanie zbyt długo również może być niekorzystne, ponieważ gładź może nadmiernie związać, co utrudni jej dalszą obróbkę. Chodzi o to, by między warstwami zachować pewną ciągłość procesu, ale jednocześnie dać materiałowi czas na prawidłowe utwardzenie.

Dobrym wskaźnikiem gotowości jest też wygląd powierzchni – jeżeli gładź jest jednolita w kolorze, bez wyraźnie ciemniejszych zacieków świadczących o wilgoci, i matowa, to zazwyczaj jest gotowa na przyjęcie kolejnej warstwy. Pamiętaj, że szlifowanie i odpylanie między warstwami jest równie ważne jak sam czas schnięcia. Pozwala to na usunięcie wszelkich grudek i nierówności, tworząc idealnie przygotowane podłoże dla kolejnego etapu pracy.

Wpływ Wilgotności na Czas Schnięcia Tynku Goldband

Wilgotność powietrza, szczególnie ta przekraczająca 70%, jest jednym z największych wrogów szybkiego i efektywnego schnięcia tynku Goldband. To wręcz spowalnia ten proces do żółwiego tempa. Gdy powietrze wokół jest "nasycone" parą wodną, tynk ma trudność z oddaniem nadmiaru wilgoci, co znacząco wydłuża czas potrzebny do osiągnięcia pełnej twardości i gotowości do dalszych prac. Wyobraź sobie próbę wysuszenia mokrego ubrania w łazience po gorącym prysznicu – efekt jest… mizerny. Podobnie ma się sprawa z naszym tynkiem.

W pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności, takich jak piwnice, łazienki czy świeżo wybudowane domy, gdzie konstrukcja wciąż "oddaje" wilgoć, czas schnięcia Goldband może się wydłużyć nawet dwu-, trzykrotnie. Dlatego też podane wcześniej orientacyjne czasy schnięcia są wartościami odniesienia, a faktyczny czas może być znacznie dłuższy. W takich warunkach szczególnie ważne jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji. Otwarcie okien, użycie osuszacza powietrza czy wentylatorów może znacząco przyspieszyć proces oddawania wilgoci przez tynk, co jest kluczowe dla uniknięcia problemów w dalszych etapach.

Ignorowanie wpływu wilgotności może prowadzić do poważnych konsekwencji. Tynk, który nie wysechł prawidłowo i został pokryty gładzią, może stać się podłożem dla rozwoju pleśni, a także może powodować pękanie i łuszczenie się farby. Dlatego, jeśli planujesz prace w pomieszczeniach o podwyższonej wilgotności, bądź cierpliwy i stosuj wszelkie dostępne środki, aby zapewnić jak najlepsze warunki do schnięcia tynku. Alternatywnie, rozważ zastosowanie ttynków cementowo-wapiennych, które są bardziej odporne na wilgoć, choć Goldband dobrze radzi sobie w standardowych warunkach łazienkowych.

Czas Czekania na Gładź po Grubej Warstwie Tynku Goldband

Nakładanie tynku Goldband w grubszych warstwach, na przykład powyżej 35 mm, wymaga szczególnej uwagi odnośnie czasu schnięcia przed nałożeniem kolejnych materiałów. To trochę jak pieczenie ciasta – zbyt wczesne wyciągnięcie go z piekarnika może sprawić, że środek pozostanie niedopieczony. Podobnie jest z grubą warstwą tynku gipsowego. Im grubsza warstwa, tym dłużej potrzebuje ona na oddanie wilgoci z całego przekroju. Czas schnięcia oblicza się zazwyczaj jako około 24 godziny na każdy centymetr grubości tynku. Oznacza to, że warstwa mająca 3 cm może wymagać co najmniej 3 dni schnięcia, a czasami nawet dłużej, zanim będzie gotowa na przyjęcie gładzi.

Bardzo ważne jest, aby nie przyspieszać sztucznie tego procesu, na przykład poprzez nadmierne ogrzewanie pomieszczenia, co mogłoby spowodować zbyt szybkie wiązanie powierzchniowe twardego z zewnątrz, ale wciąż mokrego w środku. Taka sytuacja może prowadzić do powstawania mikropęknięć i osłabienia struktury tynku. Jeśli mamy do czynienia z grubszą warstwą, która została nałożona w dwóch etapach (z przerwą na wyschnięcie pierwszej części), to oczywiście cały proces będzie przebiegał sprawniej. Kluczem jest tutaj obserwacja – tynk musi być jednolity w kolorze i twardy w całym przekroju.

W praktyce, jeśli nakładasz grubą warstwę Goldbandu, przygotuj się na to, że będziesz musiał poczekać co najmniej kilka dni, a w chłodniejszych lub wilgotniejszych warunkach nawet tydzień, zanim Twoje ściany będą gotowe na gładź. Dobrym pomysłem jest wykonanie próby w mniej widocznym miejscu, po około 2-3 dniach. Spróbuj delikatnie wbić paznokieć w tynk – jeśli pozostanie głębokie wgniecenie, oznacza to, że tynk jest jeszcze zbyt mokry.

Techniki Nakładania Gładzi na Tynk Goldband

Samo nakładanie gładzi na przygotowany tynk Goldband to jak malowanie obrazu – można to zrobić na kilka sposobów, ale tylko niektóre dają mistrzowski efekt. Podstawowa zasada to praca "od góry do dołu", z użyciem odpowiednich narzędzi. Najczęściej stosowane są długie pace stalowe, które pozwalają na nakładanie równomiernych, cienkich warstw. Kluczem jest płynny, jednostajny ruch i kontrola nacisku. Na początku warto nałożyć gładź na całą powierzchnię ściany, starając się osiągnąć jak największą równość.

Pierwsza warstwa gładzi, zwana często "warstwą wyrównującą", ma za zadanie wypełnić drobne pory i nierówności, które mogły pozostać na tynku Goldband. Po nałożeniu tej warstwy i jej przeschnięciu (zazwyczaj kilka godzin), konieczne jest jej delikatne zeszlifowanie, co pozwala na usunięcie wszelkich fałd i zacieków. Następnie powierzchnię należy dokładnie oczyścić z pyłu. Dopiero wtedy można przystąpić do nakładania drugiej, docelowej warstwy gładzi, która będzie już wykończeniowa.

Technika nakładania powinna być dostosowana do indywidualnych umiejętności. Niektórzy preferują nakładanie gładzi pacą stalową, inni używają wałków do gładzi lub natryskowych agregatów. Niezależnie od wybranej metody, kluczowe jest utrzymanie stałej wilgotności gładzi podczas jej aplikacji i dokładne wygładzenie powierzchni przed jej wyschnięciem. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z gładziami, dobry pomysł to poćwiczenie na mniejszej powierzchni lub zakupienie gotowych, łatwych w użyciu gładzi szpachlowych.

Prawidłowe Przygotowanie Powierzchni Goldband do Gładziowania

Nawet najlepszy tynk, jakim bez wątpienia jest Goldband, wymaga odpowiedniego przygotowania powierzchni, aby kolejna warstwa, czyli gładź, mogła perfekcyjnie przylegać i stworzyć idealnie gładką taflę. Kluczem do sukcesu jest przede wszystkim usunięcie wszelkich luźnych elementów – pyłu, kurzu, resztek tynku, czy tłustych plam. Niczym dobry kucharz przygotowujący składniki przed gotowaniem, tak i my musimy zadbać o "czystość" naszej ściany. Zaniedbanie tego etapu może prowadzić do problemów z przyczepnością, powstawania tzw. "babli" lub łuszczenia się gładzi.

Przed nałożeniem pierwszej warstwy gładzi, powierzchnię tynku Goldband należy dokładnie odpylić. Najlepiej użyć do tego szczotki z miękkim włosiem lub odkurzacza przemysłowego z odpowiednią końcówką. W przypadku bardziej opornych zabrudzeń, można delikatnie przemyć ścianę czystą wodą za pomocą gąbki, a następnie poczekać, aż wyschnie. Po odpyleniu i wyschnięciu, warto sprawdzić, czy tynk nie zawiera żadnych luźnych fragmentów – jeśli są, należy je delikatnie usunąć i uzupełnić.

Kolejnym ważnym krokiem jest zagruntowanie powierzchni. Gruntowanie nie tylko wyrównuje chłonność podłoża, ale także zwiększa przyczepność gładzi. Należy wybrać odpowiedni grunt do tynków gipsowych, który jest zazwyczaj mlecznobiały i po nałożeniu wysycha na przezroczysto. Zazwyczaj wystarczy jedna warstwa gruntu, która powinna wyschnąć przez kilka godzin przed nałożeniem gładzi. Pamiętaj, że dobrze przygotowana powierzchnia to już połowa sukcesu w uzyskaniu idealnego efektu końcowego. To taki fundament, który zapewnia stabilność całego "budynku"!

Czynniki Wpływające na Szybkość Schnięcia Tynku Goldband

Szybkość, z jaką tynk Goldband zyskuje swoją pełną twardość i jest gotowy na kolejne etapy prac, zależy od synergicznego działania kilku kluczowych czynników. Nie można ich traktować odizolowanie, bo jak w orkiestrze – każdy instrument ma swoje znaczenie. Przede wszystkim, jest to oczywiście temperatura otoczenia. Im wyższa temperatura (w granicach rozsądku, oczywiście, bo przegrzewanie też nie jest dobre), tym szybsza jest reakcja chemiczna wiązania gipsu i tym szybciej odparowuje woda. Optymalny zakres temperatur to zazwyczaj między 18 a 22 stopniami Celsjusza.

Następnie mamy wilgotność powietrza. Tu już wspominaliśmy, że wysoka wilgotność jest naszym wrogiem. Im suchsze powietrze, tym łatwiej tynkowi oddaje wodę, a tym samym szybciej schnie. Dlatego tak ważne jest, aby w miarę możliwości zapewnić dobrą wentylację pomieszczenia podczas prac. Kolejnym elementem jest grubość nałożonej warstwy tynku. Im grubsza warstwa, tym dłużej trwa proces wiązania i tym więcej czasu potrzeba na odparowanie wody z całego jej przekroju. Prosta zasada: grubość = dłuższy czas schnięcia.

Nie wolno również zapominać o rodzaju podłoża, na które został nałożony tynk Goldband. Bardzo nasiąkliwe podłoża mogą wyciągać wodę z tynku szybciej, co może wpływać na jego wiązanie. Podobnie działają inhibitory wiązania zawarte w niektórych materiałach budowlanych. Wreszcie, obecność prądów powietrznych – umiarkowany ruch powietrza (nie silny wiatr!) może pomóc w usuwaniu wilgotnego powietrza znad powierzchni tynku, co również przyspiesza proces schnięcia. Kluczowe jest zatem stworzenie optymalnych warunków, które sprzyjają efektywnemu wiązaniu i odparowaniu wody.

Co Należy Wiedzieć o Czasie Schnięcia Goldband Przed Gładziowaniem?

Zanim przystąpisz do nakładania gładzi na tynk Goldband, warto mieć kilka kluczowych informacji "w małym palcu" niczym doświadczony muzyk czytający nuty. Po pierwsze, czas schnięcia tynku gipsowego zależy od wielu czynników, takich jak jego grubość, temperatura otoczenia, wilgotność powietrza oraz rodzaj podłoża. Nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi, która sprawdziłaby się w każdych warunkach. Zawsze warto kierować się nie tylko zaleceniami producenta, ale przede wszystkim własnym doświadczeniem i obserwacją.

Po drugie, nie śpiesz się z nakładaniem gładzi. To jest chyba najważniejsza rada, jaką można dać. Zbyt wczesne nałożenie gładzi na niedostatecznie wyschnięty tynk jest jedną z najczęstszych przyczyn późniejszych problemów, takich jak pękanie, łuszczenie się farby czy tworzenie się nieestetycznych zacieków. Pamiętaj, że Goldband, choć szybkowiążący, potrzebuje czasu, aby osiągnąć pełną twardość i stabilność. Zaleca się odczekanie co najmniej 24 godzin na każdy centymetr grubości warstwy tynku, a często nawet dłużej.

Po trzecie, jak sprawdzić, czy tynk jest gotowy? Najprostsza metoda to dotyk. Tynk powinien być twardy i nie powinien uginać się pod naciskiem palca czy narzędzia. Powinien również mieć jednolity kolor, bez ciemniejszych, wilgotnych plam. Warto również pamiętać o zagruntowaniu powierzchni przed nałożeniem gładzi. Grunt wyrównuje chłonność podłoża i zapewnia lepszą przyczepność. Podsumowując, cierpliwość, obserwacja i odpowiednie przygotowanie to recepta na sukces przy pracy z Goldbandem i gładzią.

Goldband po jakim czasie gładź: Pytania i odpowiedzi

  • Po jakim czasie można malować ściany pokryte tynkiem Goldband?

    Czas schnięcia tynku Goldband zależy od grubości nałożonej warstwy oraz warunków atmosferycznych panujących w pomieszczeniu. Zazwyczaj, po nałożeniu warstwy o grubości 15 mm, można przystąpić do malowania po około 7-14 dniach przy odpowiedniej wentylacji i temperaturze.

  • Czy tynk Goldband nadaje się do łazienek i kuchni?

    Tak, tynk Goldband nadaje się do stosowania w pomieszczeniach o maksymalnej wilgotności powietrza do 70%, w tym w standardowo używanych kuchniach i łazienkach.

  • Jaką maksymalną grubość można nałożyć tynkiem Goldband w jednej warstwie?

    przy tynkowaniu powyżej grubości 35 mm, zaleca się nakładanie go w dwóch warstwach. Pierwszą warstwę należy pozostawić do całkowitego wyschnięcia, a dopiero potem nakładać kolejną.

  • Czy tynk Goldband jest bezpieczny dla zdrowia?

    Tak, tynk Goldband nie zawiera szkodliwych substancji. Jest wyróżniony prestiżowym certyfikatem EMICODE® w najwyższej klasie EC1 PLUS, co oznacza, że spełnia restrykcyjne normy dla produktów niskoemisyjnych i nie zawiera związków rakotwórczych, mutagennych lub toksycznych dla rozrodczości.