Czy farby akrylowe to to samo co akwarelowe? Różnice
Na pytanie, czy farby akrylowe to to samo co akwarelowe, odpowiedź brzmi: nie, choć obie należą do farb wodnych. Akwarelę wiąże guma arabska, więc po wyschnięciu znów rozpuszcza się w wodzie, a akryl wiąże żywica polimerowa, która tworzy wodoodporną, kryjącą powłokę. Akwarele wybiera się do lekkich, prześwitujących prac na papierze, akryle do malowania kryjącego i warstwowego na płótnie, drewnie czy murze.
- Czym farby akrylowe różnią się od akwarelowych?
- Czy farba akrylowa się zmywa?
- Do czego można używać farb akrylowych, a do czego akwareli?
- Jakie są wady farby akrylowej i akwareli?
- Akryl czy akwarela: którą farbę wybrać?
Czym farby akrylowe różnią się od akwarelowych?
Najważniejsza różnica to spoiwo, czyli substancja trzymająca pigment. W akwareli jest to guma arabska z gliceryną, w akrylu emulsja żywicy polimerowej, która podczas schnięcia sieciuje nieodwracalnie (porównanie farb akwarelowych i akrylowych Winsor & Newton). Cienka warstwa akrylu jest sucha w dotyku po 20-30 minutach, a czas schnięcia akwareli zależy od ilości wody i wilgotności powietrza.
| Cecha | Farby akwarelowe | Farby akrylowe |
|---|---|---|
| Spoiwo | guma arabska, gliceryna | żywica akrylowa w emulsji wodnej |
| Po wyschnięciu | rozpuszcza się ponownie pod mokrym pędzlem | wodoodporna, nie daje się rozmyć |
| Krycie | przezroczyste, kolor buduje się warstwami | kryjące, jasna warstwa zakrywa ciemną |
| Suchość w dotyku | od kilku minut do kilku godzin | 20-30 min (cienka warstwa) |
| Podłoże | papier akwarelowy bawełniany lub celulozowy | płótno, papier, drewno, gips, szkło, mur |
| Gruba faktura (impasto) | niemożliwa | możliwa |
Akryl mocno rozcieńczony wodą może wyglądać jak akwarela, ale po wyschnięciu nadal jest nieodwracalny. Skład i formy akwareli (kostki, tubki) opisuje tekst o tym, jakie to są farby akwarelowe.
Czy farba akrylowa się zmywa?
Wyschnięta farba akrylowa nie zmywa się wodą, bo tworzy elastyczną, wodoodporną powłokę na bazie żywic akrylowych. Pędzle trzeba więc myć od razu po pracy: akryl zaschnięty na włosiu zamienia pędzel w twardą szczotkę. Plamy z akrylu na skórze i ubraniu schodzą wyraźnie trudniej niż z plakatówek, co pokazuje porównanie farb akrylowych i plakatowych.
Akwarela działa odwrotnie: zaschnięty kolor reaktywuje się wodą nawet po latach. Ułatwia to wymywanie jasnych miejsc, ale przy kolejnych warstwach dolna potrafi się rozmyć.
Do czego można używać farb akrylowych, a do czego akwareli?
Farby akrylowe przylegają do papieru, płótna, drewna, gipsu, szkła i plastiku, a przy muralach także do cegły i kamienia. Sprawdzają się w impasto, szybkich podmalówkach i dużych formatach; akryle są też podstawą w farbach do modelarstwa. Akwarele służą do laserunków, ilustracji, szkiców z podróży i pejzażu, zawsze na papierze.
Papier pod akwarelę musi być gruby: uniwersalna gramatura to 300 g/m², a przy technice mokre na mokrym minimum 200 g/m². Pod akryl na papierze najczęściej stosuje się arkusze około 290 g/m², najlepiej bezkwasowe.
Czy farba akrylowa pokryje lakier?
Akryl trzyma się tylko podłoża, które nie jest zatłuszczone ani nadmiernie śliskie, a na tłustej powłoce olejnej z czasem się złuszcza. Błyszczący lakier jest śliski, więc przed malowaniem sprawdź w karcie technicznej farby, czy producent dopuszcza takie podłoże. Olej można kłaść na suchy akryl, odwrotnie nie; więcej o tej parze w tekście jakie farby lepsze: olejne czy akrylowe.
Jakie są wady farby akrylowej i akwareli?
Główna wada akrylu to szybkie schnięcie: kolejne warstwy idą sprawnie, ale zostaje mało czasu na mieszanie barw i miękkie przejścia na obrazie.
- Dodanie wody do akrylu może osłabić trwałość farby, dlatego część poradników zaleca medium lub żel akrylowy; inne dopuszczają rozcieńczanie wodą bez zastrzeżeń.
- Tanie akryle mają mniej pigmentu i słabiej kryją, w liniach studenckich zwłaszcza jasne żółcie i biele.
- Akwareli nie da się zamalować: biel to niezamalowany papier, a zabrudzonej bieli trudno przywrócić.
- Prace akwarelowe są wrażliwe na wilgoć i wymagają drogiego, grubego papieru.
Akryl czy akwarela: którą farbę wybrać?
Wybór wynika z podłoża i efektu, jaki chcesz uzyskać:
- malujesz na płótnie, drewnie lub murze albo chcesz grubej faktury: wybierz akryl;
- zależy ci na lekkich, prześwitujących plamach koloru na papierze: wybierz akwarelę i papier około 300 g/m²;
- zaczynasz i chcesz poprawiać błędy: akryl jest łatwiejszy, bo ciemną partię zamalujesz jaśniejszą warstwą, gdy wyschnie;
- łączysz techniki: akwarelę zestawiaj z gwaszem, który też zawiera gumę arabską, a akrylem podmaluj obraz olejny.
