Farby, które można myć: klasy, rodzaje i mycie ścian

Farby, które można myć, to emulsje ścienne z 1. lub 2. klasą odporności na szorowanie na mokro według normy PN-EN 13300. Klasa 1 znosi wielokrotne zmywanie na mokro, klasa 2 mycie o mniejszej intensywności, a klasy 3-5 nadają się głównie na sufity i ściany rzadko brudzone, co opisuje poradnik Castoramy o farbach zmywalnych. W praktyce oznacza to farby lateksowe lub ceramiczne do kuchni, łazienki, przedpokoju i pokoju dziecięcego. Przed zakupem sprawdź klasę na etykiecie lub w karcie technicznej, bo to ona, a nie sama nazwa rodzaju farby, mówi, jak intensywne mycie powłoka zniesie.

• Jakie farby można myć?
• Co oznaczają klasy odporności na szorowanie według PN-EN 13300?
• Czy farba lateksowa jest zmywalna?
• Farba ceramiczna czy lateksowa: która lepiej znosi mycie?
• Czy zwykłą farbę akrylową można myć?
• Jakie farby kuchenne są zmywalne?
• Jaką farbę zmywalną wybrać do danego pomieszczenia?
• Jak połysk wpływa na zmywalność farby?
• Czym myć ściany pomalowane farbą zmywalną?
• Jak wybrać farbę plamoodporną: lista kontrolna
• Ile farby zmywalnej potrzebujesz i jak ją nałożyć?
• Czy farby zmywalne nadają się na fasady?
• Najczęstsze błędy przy wyborze i myciu farb zmywalnych

Jakie farby można myć?

Na mokro można myć farby, które według PN-EN 13300 mają klasę 1 lub 2, a według normy PN-C-81914:2002 I lub II rodzaj ścieralności. Najczęściej są to farby lateksowe, ceramiczne oraz akrylowe o wysokiej zawartości żywic.

• Farby lateksowe: farby akrylowe z większą zawartością żywic, tworzą elastyczną powłokę odporną na zmywanie.
• Farby ceramiczne: zawierają mikroskopijne cząsteczki ceramiczne, dają twardą i gładką powłokę o najwyższej odporności na plamy i szorowanie.
• Farby lateksowo-akrylowe: rozwiązanie pośrednie, łączące cechy obu rodzajów emulsji.
• Standardowe farby akrylowe: zwykle słabiej znoszą mycie i plamy; nie każdą można zmywać, więc przed zakupem trzeba przeczytać kartę techniczną.

Zmywalność nie oznacza, że kolor schodzi ze ściany przy myciu. Oznacza, że powłoka zostaje w dobrym stanie mimo przecierania wilgotną szmatką. Farby zmywalne można kłaść na różne podłoża: artykuł Rzecz Gustu o farbach zmywalnych wymienia płyty gipsowo-kartonowe, tynki, cegłę i beton.

Co oznaczają klasy odporności na szorowanie według PN-EN 13300?

Klasa odporności na szorowanie mówi, ile powłoki ubyło w teście laboratoryjnym: pomalowaną próbkę szoruje się 200 razy szczotką, a potem mierzy ubytek grubości warstwy. Im niższy numer klasy, tym lepiej farba znosi mycie.

Progi dla poszczególnych klas podaje zestawienie klas ścieralności Artbud. Norma pozwala nazywać zmywalnymi tylko farby klasy 1 i 2. Powłoki klasy 3 można przecierać na sucho, a przy użyciu wody mogą się odbarwić lub zetrzeć.

Inne oznaczenia: PN-C-81914:2002 i PN 92/C-81517

Na opakowaniach spotkasz też dwie inne normy. PN-C-81914:2002 dzieli farby na trzy rodzaje: odporne na szorowanie na mokro, odporne na mycie i odporne na tarcie na sucho. Według poradnika Dulux o właściwościach farb zmywalnych do mycia nadają się wyroby I i II rodzaju, a III rodzaj jest odporny tylko na ścieranie na sucho, więc nie należy go czyścić zwilżoną gąbką.

Norma PN 92/C-81517 określa z kolei, po ilu cyklach szorowania powłoka zostanie całkowicie starta: 2000, 3000, 4000 lub 5000. Artbud jako najlepszy wybór wskazuje farbę lateksową lub ceramiczną klasy 1, ewentualnie 2, odporną na co najmniej 3000 cykli szorowania. Uważaj na numerację: klasa 1 w PN-EN 13300 i I rodzaj w PN-C-81914:2002 oznaczają najlepszą odporność, ale to dwie różne skale.

Czy farba lateksowa jest zmywalna?

Tak, farby lateksowe są najczęściej wybieranymi farbami zmywalnymi, ale konkretną odporność na mycie określa klasa podana przez producenta. Farba lateksowa to farba akrylowa z większą zawartością żywic, dzięki czemu tworzy elastyczną powłokę odporną na zmywanie, z dobrą trwałością koloru.

Źródła różnią się w ocenie paroprzepuszczalności lateksu. Castorama opisuje powłokę lateksową jako paroprzepuszczalną, a Artbud podaje, że farby lateksowe nie przepuszczają pary wodnej i mają mniejszą siłę krycia niż akrylowe. Jeśli zależy Ci na tym, by ściana oddychała, np. w kuchni lub łazience, sprawdź ten parametr w karcie technicznej konkretnego produktu.

W porównaniu z farbą ceramiczną Castorama przypisuje farbie lateksowej dobry stosunek jakości do ceny i poleca ją do salonów, kuchni i pokoi dziecięcych. Jeśli planujesz odświeżyć ścianę pomalowaną wcześniej lateksem, sprawdź też, jaka farba na farbę lateksową się sprawdzi.

Farba ceramiczna czy lateksowa: która lepiej znosi mycie?

Lepiej mycie i plamy znosi farba ceramiczna, bo cząsteczki ceramiczne po wyschnięciu tworzą twardą, gładką powłokę. Nie wchłania trudnych zabrudzeń, takich jak ketchup, kawa czy markery, a płynne zabrudzenia spływają po niej zamiast wsiąkać.

Ceramika ma jednak ograniczenia. Artbud wymienia nieokreślony stopień połysku, coś pomiędzy matem a połyskiem, oraz długi czas osiągania pełnych parametrów technicznych, nawet do 4 tygodni. To samo źródło podaje, że powłoki ceramiczne są odporne także na silne środki chemiczne, natomiast producenci farb zalecają do mycia łagodne detergenty, więc agresywnej chemii nie traktuj jako standardowego sposobu czyszczenia.

Czy zwykłą farbę akrylową można myć?

Tylko część farb akrylowych da się myć: standardowe akryle mają mniejszą odporność na szorowanie niż lateksowe i ceramiczne, a o zmywalności konkretnego produktu decyduje jego klasa. Nadają się do miejsc mniej narażonych na zabrudzenia, takich jak garderoby i sypialnie, oraz do odświeżania sufitów.

Wyjątkiem są farby akrylowe o wysokiej zawartości żywic, które według Flügger tworzą wytrzymałą powłokę odporną na wodę i zabrudzenia. Dlatego przy akrylu jeszcze bardziej niż przy lateksie liczy się etykieta: klasa 1 lub 2 według PN-EN 13300 albo I lub II rodzaj według PN-C-81914:2002.

Jakie farby kuchenne są zmywalne?

Do kuchni nadają się farby ceramiczne oraz specjalistyczne farby lateksowe przeznaczone do kuchni i łazienki, najlepiej klasy 1. Castorama wymienia wśród nich lateksy z dodatkiem srebra.

W kuchni powłoka musi znosić jednocześnie tłuste plamy, wodę i parę. Poradnik Flügger o farbach odpornych na wilgoć i zabrudzenia zwraca uwagę na hydrofobowość, czyli spływanie kropli wody bez zacieków, na paroprzepuszczalność, która nie pozwala wilgoci kumulować się w ścianie, oraz na odporność na rozwój grzybów i bakterii. Przy zlewie i w strefie zachlapań ten sam producent poleca wykończenie półmatowe.

Te same kryteria dotyczą łazienki: farba ceramiczna, farba do pomieszczeń mokrych albo lateks przeznaczony do kuchni i łazienki. Wśród produktów wymienianych w źródłach są Dulux EasyCare (według producenta I rodzaj ścieralności), Magnat Ceramic (podany przez Castoramę jako farba plamoodporna klasy 1), Flügger Dekso 5 Ceramic oraz hydrofobowa Flügger Dekso 20 H2O. Klasę konkretnego wykończenia sprawdź na etykiecie przed zakupem.

Jaką farbę zmywalną wybrać do danego pomieszczenia?

Im częściej ściana jest brudzona i myta, tym wyższej odporności potrzebuje: w kuchni, łazience, przedpokoju i pokoju dziecięcym wybieraj klasę 1. W salonie i sypialni zwykle wystarczy farba lateksowa lub akrylowa w macie, która pozwala usunąć okazjonalne zabrudzenia.

Poza odpornością liczy się kolor. Flügger podpowiada, że jasne barwy optycznie powiększają małe pomieszczenia, ciemniejsze w satynowym wykończeniu dodają głębi, a w kuchni dobrze sprawdzają się neutralne szarości, beże i pastele. Farby tego producenta można też barwić według wzorników RAL i NCS. Przy korytarzu sprawdź dodatkowo, jaki kolor farby do przedpokoju wybrać.

Jak połysk wpływa na zmywalność farby?

Stopień połysku zmienia wygląd ściany i zachowanie powłoki przy wodzie, ale nie zastępuje klasy odporności na szorowanie. W miejscach narażonych na zachlapania Flügger poleca wykończenie półmatowe, które wzmacnia odporność na wodę, a mat i ultramat tam, gdzie liczy się zamaskowanie niedoskonałości ściany.

Wyższy połysk lepiej odbija światło, przez co pomieszczenie może wydawać się większe, co ma znaczenie w ślepej kuchni lub łazience bez okna. Mat lepiej ukrywa nierówności podłoża. Dostępne poradniki nie podają, o ile łatwiej zmywa się plamy z powłok o wyższym połysku, dlatego wybieraj farbę przede wszystkim według klasy i przeznaczenia. Różnice między wykończeniami omawia tekst farba matowa czy satynowa.

Czym myć ściany pomalowane farbą zmywalną?

Ściany z farby zmywalnej myj wodą i miękką ściereczką lub gąbką, a przy trudniejszych plamach łagodnym detergentem, np. płynem do mycia naczyń. Agresywna chemia i intensywne szorowanie mogą uszkodzić powłokę.

1. Sprawdź, czy farba jest zmywalna: klasa 3-5 według PN-EN 13300 i III rodzaj według PN-C-81914:2002 wymagają czyszczenia na sucho.
2. Świeże zabrudzenie przetrzyj wilgotną, miękką ściereczką.
3. Jeśli sama woda nie wystarczy, użyj łagodnego detergentu rozcieńczonego w wodzie.
4. Po mocniejszy detergent sięgaj dopiero wtedy, gdy łagodny nie działa, i najpierw wypróbuj go na małym, mało widocznym fragmencie ściany.
5. Nie trzyj długo jednego miejsca z dużą siłą, nawet przy farbie klasy 1.

Kiedy można umyć świeżo pomalowaną ścianę?

Nie ma jednego terminu dla wszystkich farb zmywalnych, dlatego czas do pierwszego mycia sprawdź w karcie technicznej produktu. Przy farbach ceramicznych licz się z tym, że pełne parametry techniczne mogą pojawić się nawet po 4 tygodniach, więc do tego czasu myj ścianę ostrożnie.

Jak wybrać farbę plamoodporną: lista kontrolna

Przed zakupem sprawdź na etykiecie i w karcie technicznej siedem rzeczy, w kolejności od najważniejszej.

1. Klasa 1 lub 2 według PN-EN 13300; do kuchni, łazienki, przedpokoju i pokoju dziecięcego klasa 1.
2. Rodzaj: ceramiczna przy najtrudniejszych plamach, lateksowa przy codziennym użytkowaniu, standardowy akryl tylko w miejscach rzadko brudzonych.
3. W wilgotnych pomieszczeniach: hydrofobowość, paroprzepuszczalność i ochrona przed grzybami.
4. Wykończenie: półmat w strefie zachlapań, mat tam, gdzie chcesz ukryć niedoskonałości.
5. Niska zawartość LZO: Dulux wskazuje, że niski poziom lotnych związków organicznych daje neutralny zapach podczas malowania.
6. Wydajność w m² na litr i zalecana liczba warstw, potrzebne do obliczenia ilości farby.
7. Kolor z wzornika producenta albo barwienie według RAL lub NCS, jeśli producent je oferuje.

Ile farby zmywalnej potrzebujesz i jak ją nałożyć?

Ilość farby obliczysz, mnożąc powierzchnię ścian przez liczbę warstw i dzieląc wynik przez wydajność podaną przez producenta w m² na litr. Wydajność, czas schnięcia między warstwami i warunki aplikacji różnią się między produktami, dlatego bierz je z etykiety lub karty technicznej wybranej farby.

Do szybkiego przeliczenia służy kalkulator poniżej, w którym wpisujesz własne wymiary i wydajność z opakowania. Jak przełożyć litry na budżet, opisuje artykuł koszt farby na m2. Sposób przygotowania podłoża, w tym ewentualne gruntowanie, również określa producent farby w karcie technicznej.

Czy farby zmywalne nadają się na fasady?

Farba zmywalna to farba do ścian wewnątrz pomieszczeń, tak definiuje ją m.in. Rzecz Gustu, a jej klasa odporności na szorowanie nie mówi nic o zachowaniu powłoki na elewacji. Do fasady wybierz farbę, którą producent przeznaczył do stosowania na zewnątrz, i sprawdź w jej karcie technicznej odporność na warunki atmosferyczne oraz zalecany sposób czyszczenia.

Najczęstsze błędy przy wyborze i myciu farb zmywalnych

Większość rozczarowań wynika z pominięcia klasy na etykiecie albo ze zbyt agresywnego mycia.

• Wybór farby po nazwie lub rodzaju bez sprawdzenia klasy odporności na szorowanie.
• Mycie na mokro farby klasy 3-5: powłoka może się odbarwić lub zetrzeć.
• Mylenie skal: klasa według PN-EN 13300 to inna skala niż rodzaj według PN-C-81914:2002.
• Sięganie po silne detergenty przy pierwszej plamie zamiast po wodę i łagodny środek.
• Intensywne szorowanie farby ceramicznej, zanim osiągnie pełne parametry.
• Głęboki mat w strefie zachlapań przy zlewie lub prysznicu.
• Malowanie elewacji farbą przeznaczoną do wnętrz tylko dlatego, że jest zmywalna.